Академик С. Бейсембаев ат. ғылыми кітапхана директоры

Исамадиева Саида Ахметовна - тарих ғылымдарының кандидаты

 

 

Мен кітапханаларды ақыл-білім, адамгершілік, парасат-иман ордасы, ал кітапханашыларды сол ешқашан жоғалмауға тиісті ең асыл құндылықтың ең жанкешті сақшылары ретінде санаймын.

                                                                           Әбіш Кекілбайұлы, халық жазушысы     

 

 

Қымбатты дос!  

С. Торайғыров атындағы ПМУ академик С. Бейсембаев атындағы ғылыми кітапханасы Қазақстандағы ең ірі кітапханалардың бірі болып табылады. Кітапхана қоры 2017 жылдың 1 қаңтарына 915675 дана құжатты құрайды, оның ішінде білімнің барлық салалары бойынша 4 мың данадан астам электронды тасымалдауыштар бар. Жыл сайын кітапхана қорына 20 мың дана жаңа ғылыми және оқу басылымдары қағаз және электронды тасымалдауыштарда, сондай-ақ Қазақстан, Ресей, ТМД елдерінің 250-ге жуық журналдары мен газеттері түсіп тұрады. Кітапхана қызметімен 5793 тұтынушы қамтамасыз етілген. Оларға 296729 данадан астам басылым беріледі.

Кітапхана құрылымында 3 технологиялық бөлім бар. Тұтынушыларға 2 абонемент, 8 оқу залы, оған қоса 2 электрондық ресурстар залы, каталогтар залы, сирек кітаптар қоры қызмет көрсетеді.

Кітапхана қоры жан-жақты саланы қамтиды. Құнды құжаттар қатарына диссертациялар мен диссертация авторефераттары, Қазақстанның және ТМД-ның ірі жоғары оқу орындары ғалымдарының еңбектері мен ғылыми жазбалары, ғылыми конференциялар материалдары, ҒЗЖ және ТКЖ бойынша есептер жатады. Университет сатып алған және қоғамдық ұйымдар сыйға тартқан шетел әдебиетінің түпнұсқалар коллекциясы бар. Құнды басылымдар ішінде: 22 томдық «World Book» энциклопедиясы, «The millennium» әлем мәдениетінің 250 үздік шығармаcының коллекциясы, 60-томдық Нобель дәрістері бар. 

«Мәдени мұра» бағдарламасы шеңберінде келесі көптомдық басылымдар топтамасы университте басылып, кітапхана қорына түсті: 50-томдық «Қазақ этнографиясының кітапханасы», 28-томдық «Рухнама», 45-томдық «Қазақ тіл білімінің антологиясы», салалық терминологиялық орысша-қазақша сөздігі (21-том), 20-тодық Мәшһүр Жүсіп Көпеев шығармалары және Павлодар Ертіс өңірі жазушыларының 35-томдық «Кереку-Баян антологиясы». Бұдан басқа атақты ғалым-тарихшылар Е.Б. Бекмахановтың 7-томдық және Г.Н. Потаниннің 3-томдық еңбектері, И. Байзақовтың 3-томдық, С. Торайғыровтың 6-томдық шығармалар жинағы, «Павлодар Ертіс өңірі», «Мәшһүр Жүсіп Көпеев», «Сұлтанмахмұт Торайғыров» энциклопедиялары, университет ғалымдарының еңбектері.   

Құрамында 18, 19 ғасырлардың және 20 ғасырдың басындағы басылымдары бар сирек кітаптар қоры ерекше мақтанышқа ие: «Псалтырь қолжазбасы» 1750, «Адамның пайда болуы» Ч. Дарвин 1872 ж., «А.Н. Плещеевтің өлеңдері» 1894 ж., В. Дальдің «Түсіндірме сөздігі» 1914 ж., «26 томдық Техникалық энциклопедия» 1927-1934 ж.ж. Бүгінде сирек кітаптар қорында 1,5 мың данадан астам кітап бар. Оның мазмұнын ашу мақсатында «Сирек кітаптар коллекциясы = Коллекция редких книг» көрсеткіші жасалған.

Кітапхананың Анықтамалық-іздеу аппараты жан-жақты іздеу мүмкіндігін береді және оның құрамына дәстүрлі де, электронды да элементтер кіреді. 1998 жылдан бастап жаңа түсірілімдердің электронды каталогы жүргізілуде, «Кітаптар», «Мақалалар», «Диссертациялар» библиографиялық деректік базалары жасалуда. Бүгінгі күні ЭК библиографиялық жазылымдарының жиынтық мөлшері қазақ, орыс және шетел тілдерінде 257000 құрайды. Студенттік электрондық кітапхана (СЭК) толықмәтінді деректік базасында едәуір сұранысқа ие, азданалық оқу, ғылыми басылымдардың, мерзімдік басылымдардағы мақалалардың мәтіндері ұсынылған.

Жаңа әдебиеттер туралы ақпараттандыру мақсатында ай сайын жаңа кітаптардың виртуалдық көрмесі безендіріліп, «Жаңа кітаптар» бюллетені шығарылып, ғылыми кітапхана сайтында ұсынылады. Кітапхана жыл бойы ғылыми кітапхана қорына түскен жаңа  басылымдар туралы бюллетеньдердің мәліметтерін жинақтап, «ПМУ ҒК-ның кітаптар жылнамасы» атты ақпараттық көрсеткішін шығарады.

Ақпараттық-библиографиялық қызметте библиографиялық көрсеткіштер мен әдебиеттер тізімін жасау ерекше орын алады. «ПМУ ғалымдары», «ПМУ ғалымдарының еңбектері» сериялы биобиблиографиялық көрсеткіштер жасалады. Мерзімді түрде «Кітапхана ісі: теория және практика» библиографиялық тізімі шығарылып тұрады. С. Торайғыров атындағы ПМУ-да өткізілетін конференция материалдарының көптомдық басылымдарына көмекші көрсеткіштер шығарылады: «Сәтпаев оқулары», «Ержанов оқулары», «Торайғыров оқулары», «Педагогикалық оқулар». Көмекші көрсеткіштер көптомдық басылымдарға енген материалдарды неғұрлым тез табу мақсатында жасалған. «ПМУ хабаршысы» журналы мазмұнының көрсеткіші» де осы мақсатта шығарылады.     

Заманауи жоғары оқу орнының кітапханасы студентті оқырман ретінде бүкіл оқу процесінде жетектей отырып, олардың интеллектуалдық және адамгершілік санасының жетілуінде үлкен роль атқарады. ЖОО кітапханасы тәрбиелеу қызметінде білім беру үдерісіне ықпал ете отырып, оқу процесі мен ғылыми зерттеулерді қамтамасыз етеді.

Осыған орай кітапхана ағымдағы білім беру және ғылыми-зерттеу процестерін ақпаратпен қамтамасыз ету орталығына айналады, ал кітапхана ұйымдастырған шаралар, жарқын болашаққа бағытталған білім алуға және оны жаңартып отыруға жағдай жасайды.

Кітапхана халықаралық және республикалық ғылыми конференциялар үшін ауқымды ашық кітап көрмелерін дайындап ұйымдастыруға, белгілі ғалымдармен, жазушылармен, көрнекті қоғам қайраткерлерімен кездесулер ұйымдастыруға белсенді қатысады. «Нұр Отан» партиясы төрағасының Бірінші орынбасары Мұхтар Құл-Мухаммедовпен кездесуде бес тақырыптық блоктан тұратын: «Ел басы – мемлекет тәуелсіздігінің кепілі», «Мәдени мұра» сериясы кітаптары,  издания ПГУ в рамках проекта «Мәдени мұра» және «Этномәдени зерттеулер», «Қазақстан Халқы Ассамблеясы», «Алаш Орда қозғалысының көшбасшылары» атты кітап көрмелері ұйымдастырылды. 

«Туған жер – Туған ел» ашық кітап көрмесі «Туған жер» бағдарламасын жүзеге асыру аясында өткізілген «Туған жер» – моя история, моя культура, мой край» аймақтық ғылыми-практикалық конференциясы қатысушыларына арналып ұсынылды. Конференцияға Павлодар облысының әкімі Болат Бакауов қатысты. Көрмеге 350 астам Қазақстан тарихы мен мәдениеті бойынша кітаптар мен журналдар, аймақтану, Павлодар Ертіс өңірі бойынша кітаптар ұсынылды.  

ЖОО оқыту және ғылыми-зерттеу процестерін сүйемелдеумен қатар кітапхана студенттерді рухани, патриоттық, эстетикалық тәрбиелеу бойынша өткізілетін шаралардың толыққанды қатысушысы. Жыл сайын өлкетану, салауатты өмір салты, мәдени мұра, экология, студенттер шығармашылығы тақырыптары бойынша 26 астам көпшілік шаралар өткізіледі. Жылдың едәуір қызықты шараларына қазақтың белгілі ақыны және жазушысы Дихан Әбілевтің 110-жылдығына орай өткізілген «Жүрек жырлайды» әдеби кешін, қазақ ақыны, әдебиетші, ғалым, тарихшы және педагог Төлеген Айбергеновтың 80-жылдығына арналған «Ұлттың ұлы қазынасы» атты шығармашылық кешін, өлкетанушы-тарихшы Эрнест Соколкинмен «Город старый, город новый» өлкетану саяхаты атты кездесуді атауға болады. 

Академик С. Бейсембаев атындағы ғылыми кітапханасы жоғары оқу орындарының, колледждер мен мамандандырылған аймақтық лицейлер кітапханаларының облыстық әдістемелік орталығы болып табылады, қарамағындағы кітапханалармен ғылыми-әдістемелік, ұйымдастырушылық және құрылымдастырушылық жұмыстар жүргізеді. Ғылыми кітапхана – Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындары кітапханаларының Ассоциациясының мүшесі. 

Академик С. Бейсембаев атындағы ғылыми кітапхана – бұл 55 жыл бойы жинақталған бірегей қоры бар, жетілдірілген ақпараттық технологиясы бар, оқырмандарға жайлы жағдай жасалған, жоғары санатты мамандардан тұратын тұрақты да, жұмысқа қабілетті ұжымы бар заманауи білім ошағы, мәдениетті де рухани қарым-қатынас орталығы.